| ZHP Organizacja Harcerek |
Co to jest skrzat?
Czy to bajka, czy nie bajka,
Mówcie sobie – co tam chcecie,
A ja wszystkim Wam powiadam –
Krasnoludki są na świecie...
Maria Konopnicka
W słownictwie polskim zachowała się ta nazwa do dziś na określenie małego żywego dziecka – „taki sobie mały skrzat”.
Ale rodowód słowa jest bardzo stary prawdopodobnie starosłowiański. Według Marii Konopnickiej, skrzaty albo „bożęta” były poprostu przodkami krasnoludków.
W książce Marii Konopnickiej „O Krasnoludkach i sierotce Marysi” znajdujemy wyjaśnienie czym Skrzaty były w czasach słowiańskich i czym nasze obecne Skrzaty być powinny czyli jaka ma być metoda skrzatowa. Skrzat był dobry i wszystkim pomagał. Ten element znalazł się u podstaw wychowania skrzatowego. Jest to naturalny instynkt dziecka w tym wieku.
Jest tam także element tajemnicy. Bożęta” Skrzaty są niewidzialne, działają po cichu, najczęściej kiedy nikt nie widzi. W nagrodę dostają niespodzianki.
W legendach polskich terenem na którym żyły i działały skrzaty była chata, czyli dom i całe jego gospodarstwo, łacznie ze zwierzętami i ogrodem.
Podobnie też Krągiem zainteresowań dziecka w tym wieku to jego najbliższe otoczenie – a więc własny dom, rodzina, ogród, ale także sala na zbiórce, w czasie wakacji, las i pola.
Maria Konopnicka pisza jak z nadejściem chrześciaństwa Skrzaty wniosły się z chat do lasów, lub w góry Karpaty pilnować podzimnych skarbów. Ponieważ zimno tam było, sprawiły sobie kaptury, głównie czerwone, żeby je lepiej widać było, i stąd też zwano je Krasnoludkami. „Krasny” po polsku znaczy czerwony. Takie więc są Krasnoludki czyli polskie skrzaty: czerwone, a nie zielone i uszate jak kanadyjskie czy angielskie elfy. Słyną natomiast z tego, że mają wielkie nosy i często kichają (odrazu nasuwa się okrzyk skrzatowy Aaa-Psik). Bajki i legendy o Skrzatach, Krasnoludkach, Piaście, oparte na książce Marii Konopnickiej powinny być częścią programów zbiórek. Skrzaty na wzór Koszałka-Opałka powinny szukać wiosny w lokalnym parku czy na wycieczce. Od Krasnoludków można też przyjąć obrzędy np. drużynowa staje sie Królem Błystkiem, sala zbiórkowa Kryształową Grotą i t.p.