ZHP Organizacja Harcerek

Historia

ZARYS HISTORII ZWIĄZKU HARCERSTWA POLSKIEGO

 

1910r.  Andrzej Małkowski stosuje metody skautowe w Oddziałach Ćwiczebnych młodzieży szkół średnich w organizacji Zarzewie we Lwowie.

1911r. Wychodzi w druku podręcznik "Scouting jako system wychowania młodzieży” opracowany przez Małkowskiego na podstwie książki Roberta Baden-Powell’a, lecz przystosowany do potrzeb polskich.

1911r. Pierwsze polskie drużyny skautowe – dwie męskie i jedna żeńska – są utworzone we Lwowie pod wspólną komendą skautową.  Pierwszą drużynową jest Olga Drahonowska, późniejsza żona Andrzeja Małkowskiego.  Wkrótce powstają drużyny skautowe w innych miastach i częściach ziem polskich.

1913r. W zlocie Skautów Imperium Brytyjskiego, odbywającym się pod Birmingham w Anglii bierze udział drużyna występująca pod polską flagą i reprezentująca skauting we wszystkich częściach Polski oraz pod trzema zaborami. 

1914-1921r. Harcerze i Harcerki wstępują ochotniczo do wojskowych batalionów harcerskich i oddziałów wojskowych służb pomocniczych walczących o odzyskanie niepodległości Polski, a następnie utrwalenie granic odrodzonego państwa polskiego.  Walki te przynoszą zwycięstwo w obronie Lwowa, w wojnie z najeźdźcą bolszewicką Armią Czerwoną oraz sukcesy w powstaniach w Wielkopolsce i na Śląsku i innych akcjach.

1918r. Przedstwiciele regionalnych organizacji harcerskich uchwalają na zjeździe w Lublinie połączyć wszystkie te osobne organizacje „w jeden samodzielny, niezależny od żadnej innej organizacji czy instytucji ZWIĄZEK HARCERSTWA POLSKIEGO”. 

1920r. ZHP jest zarejestrowany w Międzynarodowym Biurze Skautów (Boy Scouts International Bureau) jako współzałożycielska organizacja stałej Międzynarodowej Konferencji Skautów  – obecnie przemianowana na World Organization of the Scout Movement - WOSM.

1921r.  W Zjeździe Kół Starszego Harcerstwa uczestniczą delegaci z siedmiu miast Polski.

1928r. ZHP jest współzałożycielem Światowego Związku Skautek – obecnie przemianowanym na World Association of Girl Guides and Girl Scouts – WAGGGS.

1928r. Olga Małkowska jest wybrana do ‘Światowego Komitetu WAGGGS i następnie w powtarzanych wyborach pozostaje członkiem tego Komitetu do roku 1948.

1929r.  Na Buczu koło Skoczewa utworzono ośrodek harcerski i stałą szkołę instruktorską.

1929r.  Drużyny harcerzy są tworzone w szkołach podstawowych oraz Kręgi Starszoharcerskie wśród młodzieży akademickiej.

1930r. Wzrasta ilość harcerskich drużyn żeglarskich.

1931r.  Wprowadzenie polskich programów zuchowych opracowanych przez Jadwigę Zwolakowską wśród harcerek i przez Aleksandra Kamińskiego wśród harcerzy rozpoczyna szybki rozwój Gałęzi Zuchów w ZHP.

1932r. VII Światowa Konferencja Skautek (WAGGGS) odbywa się na Buczu pod przewodnictwem Olgi Małkowskiej w obecności Naczelnej Skautki Świata Olave Baden-Powell przy udziale 63 delegatek z 23 krajów.

1933r. Naczelny Skaut Świata Robert Baden-Powell i Naczelna Skautka Świata Olave Baden-Powell wizytują obóz harcerek koło Gdyni.

1934r. W Jastarni utworzono ośrodek morskich harcerzy budujących szkolny jacht morski Zawisza Czarny (pierwotnie nazwany Grażyna) będący trzymasztowym szkunerem.

1935r.  W Spale nad rzeką Pilicą odbywa się Narodowy Jubileuszowy Zlot ZHP z udziałem 24,000 harcerzy i harcerek z Chorągwi krajowych, przeszło 1,000 harcerzy i harcerek z zagranicy oraz 1,400 skautów i skautek.

1935r. Walny Zjazd ZHP uznaje Józefa Piłsudskiego ideowym patronem Harcerstwa.

1936r. ZHP został uznany za Stowarzyszenie wyższej użyteczności, uzyskała nowy Statut i jako korporacja dorosłych członków stała się organizacją prawną.  Statut potwierdził autonomię Organizacji Harcerek w sprawach programowych, organizacyjnych i gospodarczych przy zachowaniu wspólnej podstawy ideowej dla całego Związku reprezentowanego przez Naczelnictwo.  Statutu ZHP ma prawną moc Ustawy państwa Rzeczpospolitej Polski.

1937r. W piątym Światowym Jamboree Skautowym w Holandii bierze udział wyprawa harcerzy, harcerzy-lotników motorowych i szybowcowych, oraz harcerzy-żeglarzy śródlądowych i morskich na skunerze „Zawisza Czarny”.

1938r.  Kręgi starszo-harcerskie działają wśród studentów wyższych uczelni, w środowiskach o określonych poglądach społeczno-politycznych, oraz w środowiskach robotniczych.

1939r.  Dr. Michał Grażyński jest ponownie wybrany Przewodniczącym ZHP w ramach XVII Zjazdu Walnego Związku odbywającego się w maju w Lublinie.

1939r.  Przewodniczący ZHP dr. Grażyński tworzy w październiku w Paryżu, Naczelny Komitet Wykonawczy ZHP, który jest ośrodkiem działalności Związku poza granicami Kraju, utrzymuje łączność z częścią Związku działającego tajnie w Kraju jako Szare Szeregi, oraz utrzymuje uznanie ZHP jako członka Światowego Skautingu.

Hm. RP Olga Małkowska reprezentuje harcerki w Kraju i zagranicą jest udekorowana osobiście przez angielską królową (żoną Króla Jerzego VI) najwyższym odznaczeniem skautek brytyjskim Brązowym Krzyżem za dzielność.

Wiele instruktorów i instruktorek znajdujących się poza granicami Kraju kontynuuje działalność harcerską. wśród jednostek Polskich Sił Zbrojnych walczących u boku Aliantów, nawet w niemieckich obozach koncentracyjnych i w łagrach sowieckich.

1940r.  Po upadku Francji Naczelny Komitet wznawia swą działalność w Szkocji a od stycznia 1943 roku działa w Londynie pod nazwą „Komitet Naczelny ZHP na czas wojny”.

1941r. Konferencja starszyzny harcerskiej w Tel-Aviv w łączności z Komitetem Naczelnym tworzy autonomiczny „ZHP na Wschodzie” który obejmuje kręgi starszoharcerskie w tamtejszych oddziałach Polskich Sił Zbrojnych i drużyny harcerskie w Palestynie.

1942r.  W ramach ZHP na Wschodzie organizowane są drużyny harcerskie i gromady zuchowe w tymczasowych osiedlach rodzin wojskowych uprzednio deportowanych z Polski przez okupanta sowieckiego a następnie częściowo ewakuowanych ze Związku Sowieckiego i rozmieszczonych w Persji (Iranie), Kenii, Ugandzie, Tanganice (Tanzanii), Rodezji (Zambii i Zimbabwe), Związku Południowo Afrykańskim, Indiach, Nowej Zelandii i Meksyku.

1944r.  Trzy bataliony i dwie samodzielne kampanie harcerskie oraz wielu harcerzy i harcerek w innych oddziałach walczą w ramach Armii Krajowej w Powstaniu Warszawskim.

1945r.  W porozumieniu z Komitetem Naczelnym konferencja starszyzny harcerskiej tworzy autonomiczny „ZHP w Niemczech”.  Harcerstwo wznawia działalność w Belgii, Francji i Holandii oraz organizuje się w Austrii, Danii, Hiszpanii i Szwecji.

1946r.  Zwołany przez Naczelny Komitet Zjazd w Enghien, którego uczestnikami jest również starszyzna krajowych organizacji wojennych Szarych Szeregów, Więzi Hufców Polskich i Żnika, potwierdza mandat Przewodniczącego ZHP dr. M. Grażyńskiego z wyboru w 1939r. i dokonuje konsolidacji członków ZHP działających dotychczas antonomicznie na obczyźnie w jeden ZHP działający poza granicami kraju (ZHP dz. p.g.K) pod przewodnictwem dr. M. Grażynskiego.

Funkcję Przewodniczącego ZHP dz. p.g.K dr Grażyński pełnił do roku 1951 a w roku 1960 złożył uzyskane przed wojną uprawnienia Przewodniczącego ZHP na ręce Naczelnej Rady Harcerskiej (NRH) dz. p.g.K.

1947r. Harcerstwo traci członkowstwo Światowego Skautingu ponieważ w Polsce rządzonej przez partię o komunistycznych poglądach działalność skautowa jest niemożliwa a Związek Harcerstwa Polskiego działający poza granicami Kraju nie działa we własnym kraju, chociaż w innych względach jest w pełni oraganizacją skautową, taką jaką była przed wojną ZHP. 

Formalnie w Światowej Organizacjii Skautów następuje cofnięcie uznania decyzji członkowstwa ZHP w 1946r.  W 1949r. po zniesieniu autonomii dla Organizacji Harcerek oraz w przeddzień cofnięcia uznania dla ZHP, kierownictwo wycofuje Związek z Miedzynarodowego Biura Skautek (WAGGGS), a w 1950r XIII Światowa Konferencja WAGGGS przestaje uznawać Naczelnictwo w Londynie.

1951r. Związek Harcerstwa Polskiego działający poza granicami Kraju składa się z siedmiu Okręgów (w Argentynie, Australii, Belgii, Kanadzie, Francji, Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii, oraz sześciu Ośrodków (w Austrii, Danii, Holandii, Hiszpanii, Szwecji i Zachodnich Niemczech).

1957r. Związek Harcerstwa Polskiego działający poza granicami Kraju jest zaproszony i bierze pełny udział w Jubileuszowym Światowym Jamboree Skautów i Światowym Zlocie Skautek jako reprezentacja Polski lecz nie odzyskuje członkowstwa Światowego Skautingu.

1969r.  Pierwszy Światowy Zlot Związek Harcerstwa Polskiego działający poza granicami Kraju pod Monte Cassino, w 25 rocznicę polskiego zwycięstwa w tamtejszej bitwie, gromadzi wyprawy ze wszystkich Chorągwi i Ośrodków harcerskich na obczyźnie.  Później Zloty odbywają sie w Kanadzie (1976), w Belgii (1982), w Stanach Zdednoczonych (1988), w Anglii (1994) oraz w Kanadzie (2000).

1970r.  Pierwszy Zjazd Ogólny Związek Harcerstwa Polskiego działający poza granicami Kraju odbywa się w Londynie.  Poprzednio odbywały się jedynie sprawozdawcze i wyborcze Naczelne Rady Harcerskie działający poza granicami Kraju .

1944r. Władze rządowe w Polsce opanowanej przez sowiecką Armię Czerwoną powołują nowe “ZHP” podporządkowane rządzącej partii i mającej na celu komunistyczne wychowanie młodzieży polskiej.

1950r. Nowy Związek Harcerstwa Polskiego powołany przez władze komunistyczne w roku 1944 jest rozwiązany, a młodzież szkół podstawowych jest objęta “Organizacją Harcerską” będącą wydziałem komunistycznego Związku Młodzieży Polskiej.  Skauting Badenpowellowski oraz skautowe ideały i metody wychowawcze są potępione i zastąpione sowieckim wzorem wychowawczym “Pionierzy”.  “Organizacja Harcerska” nie jest polskim skautingiem czyli harcerstwem, nie ma żadnych powiązań z Naczelnictwem ZHP działającym w Londynie.

1956r. “Organizacja Harcerstwa Polski Ludowej” jest przekształcona w odrębny związek nazwany Związkiem Harcerstwa Polskiego, którego celem jest wychowanie młodzieży metodami skautowymi pod ideowym przewodnictwem rządzącym w Polsce – Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR).

W okresie wojennym i w latach powojennych Związek Harcerstwa Polskiego działający poza granicami Kraju nie przerywa swojej działalności pozostając wierne zasadom skautingu i ideologii służby.  Zachowuje i przekazuje młodzieży zasady harcerskie wtedy kiedy w Polsce jest to niemożliwe do wykonania w otwarty sposób.  Jest to uznane przez niezrzeszone i podziemne ruchy harcerskie w Polsce.

 

Wrócić na główną stronę Organizacji Harcerek.