Kalendarzyk
1944-1991: Harcerstwo w Kraju
i poza granicami
Emigracja Niepodległościowa i Polska Ludowa
![]()
| 03.I.1944 | Armia Czerwona przekracza przedwojenną granicę Polski. W miarę wycofania wojsk hitlerowskich z ziem polskich, odradzają się jednostki harcerskie. |
| 30.XII.1944 | Komunistyczne władze Polski przejmują ZHP, zmieniają Prawo i Przyrzeczenie i wprowadzają swoich ludzi do kierownictwa na różnych szczeblach organizacji. |
| 17.I.1945 | Rozwiązanie Szarych Szeregów rozkazem Naczelnika. |
| 08.V.1945 | Kapitulacja Niemiec. |
| Kraj | Emigracja | ||
| 30.XII.1944 | Komunistyczny Rząd Tymczasowy w Lublinie powołuje Tymczasową Naczelną Radę Harcerską, w której przedwojenni instruktorzy są w mniejszości. Żywiołowy oddolny rozwój harcerstwa. | 30.I – 3.II.1946 | Zjazd w Enghien pod Paryżem: przedstawiciele struktur ZHP działających poza granicami Kraju podejmują uchwałę o kontynuacji pracy harcerskiej na emigracji. |
| 1946-1947 | Grupa instruktorów Szarych Szeregów podejmuje próby rozmów z TNRH. Aleksander Kamiński zostaje członkiem TNRH. |
1947
|
Harcerstwo polskie nie dopuszczone do udziału w Jamboree Pokoju w Moisson (Francja) – rozbija obóz za bramą i przypomina Sprawę Polską. Odezwa Naczelnictwa ZHP do skautów wszystkich narodów. |
| 18-20.XII.1948 | Stalinizacja: ZHP przekształcony w organizację masową wzorowaną na sowieckim „Pionierze”. Wychowanie harcerskiego zastępuje się polityczną indoktrynację; instruktorzy, m.in Kamiński, usunięci albo sami odchodzą. | 2.II.1948 | Naczelna Rada ZHP w Londynie uchwala regulamin na podstawie statutu ZHP z 1936 roku. |
| I.1949 | Komunistyczny ZHP rezygnuje z członkowstwa w światowych organizacjach skautek i skautów oskarżając je o służbę imperialnym i kapitalistycznym celom | ||
| 1951 | Komunistyczny ZHP zostaje wcielony do Związku Walki Młodych i zmienia nazwę na „Organizacja Harcerska ZMP”. | 11-18.VIII.1952 | Harcerki polskie zaproszone do udziału w pierwszym po II Wojnie Światowej między-narodowym zlocie skautek w Beaconsfield (Anglia) – ale nie jako delegacja narodowa tylko przydzielone do różnych podobozów. |
| 1952 | Powstają Komendy Chorągwi Harcerek w Kanadzie, USA i Australii. | ||
| 1955 | Powstaje Chorągiew Harcerek w Wielkiej Brytanii. | ||
| 8–10.XII. 1956 | Zjazd Łódzki: próba odrodzenia harcerstwa w Polsce na fali „odwilży październikowej”. Aleksander Kamiński wybrany Przewodniczącym Naczelnej Rady Harcerskiej”. Powrót do nazwy i symboli ZHP. | VIII 1957 | Reprezentacje ZHP działającego poza granicami Kraju dopuszczone oficjalnie do udziału w międzynarodowych zlotach skautek (w Windsor) i skautów (w Sutton Park). |
| 22.IV.1958 | Aleksander Kamiński rezygnuje ze stanowiska we władzach ZHP nie mogąc zaakceptować odchodzenia od uchwał łódzkich i sposobu kierowania związkiem przez Główną Kwaterę. | 1958-1976 | Rozwój pracy w drużynach harcerskich i gromadach zuchowych w Argentynie, Australii, Francji, Kanadzie, USA i Wielkiej Brytanii. |
| 1966 | Powstaje Chorągiew Harcerek w Argentynie. | ||
| 1960-1976 | Harcerstwo od góry przekształcane w organizację masową, z etatową kadrą partyjną i programem, w którym „akcyjność” zastępuje wychowanie. Od dołu wiele jednostek pracuje „po skautowemu”. | VII/VIII 1969 | I Światowy Zlot ZHP działającego poza granicami Kraju w Cassino (Włochy) w 25 rocznicę Bitwy pod Monte Cassino. |
| IV.1973 | Komunistyczne ZHP wchodzi w skład Federacji Socjalistycznych Związków Młodzieży Polskiej, która działa pod „ideowo-politycznym kierownictwem PZPR”. Młodzież harcerska powyżej lat 16 wcielona jest do „Harcerskiej Służby Polsce Socjalistycznej”. | 28-31.VIII.1970 | I Zjazd ogólny ZHP działającego poza granicami Kraju w Londynie. |
| VII/VIII 1976 | II Światowy Zlot ZHP działającego poza granicami Kraju na Kaszubach (Kanada). | ||
| 25-26.X.1980 | Porozumienia Kręgów Instruktorów Harcerskich im. Andrzeja Małkowskiego (KIHAM) domaga się powrotu do tradycyjnych wartości wychowawczych w harcerstwie. | 1980-1981 | Ożywienie kontaktów między Naczelnictwem ZHP a działaczami niezależnych ruchów harcerstwa w Kraju. |
| 15-18.III.1981 | Obradujący pod presją wydarzeń związanych z powstaniem NSZZ „Solidarność” VII Zjazd ZHP w Polsce jednak pozostaje wierny wymogom komunistycznych władz Polski. | ||
| IV.1981 | Instruktorzy z lubelskiego Kręgu „Zawisza” występują z krajowego ZHP i zakładają Niezależny Ruch Harcerski. | ||
| 31.V.1981 | Harcerki i harcerze z pocztami sztandarowymi spontanicznie uczestniczą w uroczystościach pogrzebowych Prymasa Tysiąclecia w Warszawie. | ||
| 13.XII 1981 | Obradujące w sam dzień ogłoszenia w Polsce Stanu Wojennego władze krajowego ZHP deklarują poparcie dla WRON. | 1981/1982 | W okresie Solidarności i po wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce, Harcerstwo włącza się w pomoc humanitarną dla potrzebujących w Kraju zbierając leki, żywność, odzież i inne artykuły pierwszej potrzeby. |
| 26.VI.1982 | Rada Naczelna komunistycznego ZHP rozwiązuje Radę Porozumienia KIHAM i uchyla jej decyzje jako niezgodne ze statutem ZHP. | VII/VIII 1982 | III Światowy Zlot ZHP poza granicami Kraju w Comblain-la-Tour (Belgia). |
| 16-23.VI.1983 | Harcerze i harcerki pełnią „Białą Służbę” podczas II Pielgrzymki Jana Pawła II w Polsce i uczestniczą masowo w Mszy Św. Na Jasnej Górze. | VII/VIII 1988 | IV Światowy Zlot ZHP działającego poza granicami Kraju w Rising Sun (USA). |
| 12.II.1989 | Powstaje Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej. | ||
| 7.XII.1990 | Walny Zjazd krajowego ZHP w Bydgoszczy sygnalizuje powrót do tradycyjnych zasad harcerstwa. |
|
1991 |
Pierwsza wyprawa Harcerstwa działającego poza granicami Kraju do wolnej Polski na zlot w Olsztynie i udział w VI Światowym Dniu Młodzieży z Papieżem Janem Pawłem II na Jasnej Górze. |