Chorągiew Harcerek w Wielkiej Brytanii

 

Pierwszy okres działalności harcerek w Anglii przypadł na lata wojenne. Wraz z wojskiem – z różnych stron ale przeważnie z Drugiego Korpusu – przybywało do Anglii coraz więcej harcerzy i harcerek. Powstało prężne Koło Przyjaciół Harcerstwa, które wspierało rozwój harcerstwa na Wyspach i zapewniało pomoc ze strony władz wojskowych. W kwietniu 1943 r. otwarto Dom Harcerski na Gloucester Road. Wkrótce potem Naczelny Komitet ZHP, uchwałą z 20 czerwca 1943 r., ustanowił Obszar Brytyjski. W roku 1948 harcerstwo kupiło dom na Rutland Gate pod numerem 47.

 

Już pod koniec 1942 roku w Londynie powstał zastęp instruktorek pod komendą Harcmistrzyni Rzeczypospolitej Heleny Grażyńskiej. Pierwsza kolonia, z udziałem dziewcząt i chłopców w wieku od 6 do 18 lat, odbyła się w roku 1943 w Silecroft, Lake District, a przy niej kurs drużynowych. Tam zawiązała się pierwsza drużyna harcerek "Wisła" im. Królowej Jadwigi. Praca drużyny "Wisła" początkowo była prowadzona drogą korespondencyjną ponieważ jej członkinie uczyły się w różnych szkołach brytyjskich i zjeżdżały się do Londynu tylko w czasie wolnym. W tym czasie działały również drużyny w ośrodkach dla polskich rodzin wojskowych w Edynburgu, Stowell Park i Foxley. W 1951 powstał hufiec Karpaty. W szkole polskiej w Pitsford w latach 1952-76 działał hufiec „Tatry”.

 

Drużyna "Wisła" rosła i rozwijała się i w roku 1947 rozrosła się w hufiec "Bałtyk", z Heleną Grażyńską jako hufcową. Mimo trudnych warunków organizowano zbiórki, wycieczki, imprezy i obchody świąt narodowych. Rozwijała się praca dla innych – tradycje pieczenia serc Kaziukowych, robienia palemek i wysyłania zabawek dla sierot na Gwiazdkę stąd wzięły początek. W roku 1947 powstała drużyna wędrowniczek, która w rok później przyjęła nazwę „Jantar,” co znaczy bursztyn. Potem doszły jeszcze drużyny „Pomorze” i „Straż Morska” oraz hufiec zuchowy liczący 12 gromad. Pierwszą gromadą były „Pszczółki" – miały czerwone kokardy i czerwone berety i wspaniały totem z ulem. W roku 1951 powstała drużyna drużynowych „Watra”, której członkinie otrzymywały „Listy” z materiałami do zbiórek. Wychodziły pisma „Ogniwa” i „W Kręgu Rady”. 10-go maja 1953 r odbyło się uroczyste poświęcenie sztandaru hufca. W 1955 roku następuje zmiana nazewnictwa i oficjalnie powstała Komenda Chorągwi. Pierwszą Komendantką Chorągwi została hm Natalia Milewska-Duffekowa. W roku 1959 z „Wisły” odpływają kolejno trzy nowe drużyny: „Warta,” „Wilia” i „Dunajec”, a w 1960 „Pilica”.  Jeszcze później powstały drużyny  "Kamienna" (1962), "Niemen" i "San" (1967) oraz "Narew" (1969). W każdym ośrodku powstały również gromady zuchowe.

 

Lata pięćdziesiąte były okresem wielkiego rozwoju Starszego Harcerstwa. Do kręgów starszoharcerskich należeli instruktorzy, harcerze i harcerki przyjeżdżający do Anglii z Niemiec, z Włoch, z Bliskiego Wschodu, z Afryki i z Indii. Rozwijali wielostronną działalność harcerską, społeczną, towarzyską i turystyczną, między innymi wyprawy żeglarskie „Polesie” na Norfolk Broads. Z kręgów wywodzili się kierownicy pracy w organizacjach harcerek i harcerzy. Wiele instruktorek i instruktorów wyjechało do USA, do Kanady, i Australii, gdzie kontynuowali pracę harcerską.

 

Obie Chorągwie i Starsze Harcerstwo wzięły udział w wielkim Jubileuszowym Zlocie Harcerstwa  z okazji 50-cio lecia harcerstwa w Lilford Park w roku 1960. Prawie tysiąc młodzieży i starszyzny harcerskiej maszerowało w defiladzie, którą przyjął Generał Władysław Anders. W 1962 r. hufiec „Karpaty” został rozwiązany i powstały cztery nowe hufce obejmujące aktualne skupiska Polaków w Anglii. W Midlandach powstały dwa hufce: „Wawel” z hufcową phm Krystyną Wariwodą, i „Mazowsze” z hufcową pwd Krystyną Bryniarską. W północnej Anglii powstał hufiec „Kaszuby” z hufcową hm Anną Mrożek-Mańkowską.  W 1963 r. w zachodniej Anglii powstał hufiec „Pomorze” z hufcową phm Ewą Petrusewicz. W 1964 roku chorągiew świętowała 21-lecie działalności. Po uroczystym nabożeństwie odbyła się w St Pancras Town Hall "Harcerenada". Wszystkie hufce przygotowały pokazy, pieśni i tańce. Kolejny zlot zgromadził nas w Lilford Park w roku milenijnym 1966. Na zlocie JE Biskup Władysław Rubin poświęcił sztandar Chorągwi. W roku 1969, w 25-cio lecie Bitwy o Monte Cassino, Chorągiew wzięła udział w Zlocie w Cassino (Włochy).

 

Koniec lat sześćdziesiątych i lata siedemdziesiąte – to okres wchodzenia w wiek dorosły pokolenia powojennego, urodzonego w Anglii i nie pamiętającego już ani Polski ani wschodniej tułaczki. Oryginalną formę kształcenia wprowadziła hm Irma Paluchowa organizując spotkania "Forum" gdzie w harcerskiej atmosferze można było wysłuchać referatów i podyskutować na tematy wychowawcze z rówieśnikami harcerkami i harcerzami z terenu całej Anglii. W tym okresie rozpoczęły się chorągwiane obozy-kursy kształcenia "Zręby" i "Budowa". Od roku 1976 odbywają się trzy razy do roku weekendowe kursy kształcenia drużynowych – początkowo pod nazwą „Świt” a później „Niwa” – oraz kurs przewodniczek „Światło.” Dla drużynowych zuchów odbywają się wspólne z harcerzami kursy „Sobieradek”. Chorągwiany Referat Wędrowniczek prowadzi żywą działalność wśród starszych dziewcząt, organizując obozy wędrowne i doroczne złazy wędrownicze. Odbyło się szereg zlotów Chorągwi:  Wollaton Park (1975), Belvoir Castle (1979) Llandrindod Wells (1992), okolice Stirling (1998), Devon (2003).

 

Na początku lat osiemdziesiątych, kiedy w Polsce powstał związek „Solidarność”, stłumiony kiedy komunistyczne władze ogłosiły stan wojenny, harcerstwo wspierało akcje humanitarne na rzecz potrzebujących, zbierając leki, żywność, odzież i inne artykuły pierwszej potrzeby. W 1982 r. Harcerstwo brało udział w spotkaniu Papieża Jana Pawła II z Emigracją na Crystal Palace. W 1985 r. odbył się w Clumber Park Zlot Okręgu z okazji 75-cio lecia Harcerstwa. W 1991 r. była pierwsza wyprawa do wolnej Polski: harcerki z Chorągwi wzięły udział w VI Światowym Dniu Młodzieży na Jasnej Górze. Od tego czasu wszystkie hufce obozowały już kilkakrotnie w Polsce i w innych krajach Europy. W 1994 r. Wielka Brytania gościła V Światowy Zlot w Clumber Park, z udziałem reprezentacji harcerskich ZHP i ZHR z Polski oraz ze Wschodu.

 

 

Chorągiew Harcerek Wielkiej Byrtanii na VII Światowym Zlocie 2006

 

Wrócić do gazetki "Sto Lat" - Numer 4 - Migawki