Dr. Michał Tadeusz Grażyński

 

Urodził się 12 maja 1890r. w Godowie pow. myślenicki. W 1909r. ukończył gimnazjum Św. Anny w Krakowie, a w 1914r. uzyskał na Uniwersytecie Jagiellońskim tytył doktora fliozofii oraz w 1922r. doktora praw.

 

W 1913r. w Godowie założył zarzewiacką drużynę strzelecką. W 1914r. został zmobilizowany do wojennej służby w wojsku austriackim. W 1918r. wstąpił do Wojska Polskiego w stopniu porucznika. Brał żywy udział w akcji plebiscytowej na Spiszu i Orawie. Brał udział w drugim powstaniu śląskim w 1920r., a w trzecim, w maju 1921r., był szefem sztabu grupy „Wschód”. Od 1925r. należał do organizacji „Zet”. Był członkiem politycznego ugrupowania „Naprawa”.

 

W latach 1926-1939 był wojewodą śląskim i na tym stanowisku wybitnie przyczynił się do akcji zespolenia Śląska z resztą Polski, spolszczenia przemysłu na Śląsku oraz rozwoju oświaty, kultury i nauki. Jako przewodniczący zarządu Śląskiego Okręgu ZHP przyczynił się do wydawania pisma Na Tropie oraz otwarcia Szkoły Instruktorskiej na Buczu.

 

Jako Przewodniczący ZHP od 2 lutego 1931r. umocnił podstawy materialne organizacji i przyczynił się do znacznego rozwoju Związku z jednoczesnym rozwojem gałęzi zuchowej oraz harcerskiego żeglarstwa, lotnictwa i krótkofalarstwa, a także społecznej służby dzieciom i młodzieży w kraju i wśród Polonii. Powstały następne ośrodki harcerskie w Górkach Wielkich i Nieradzimiu, w Rabsztynie i w Jaworzynie.

 

W 1936r. skauting brytyjski przyznał dr. Grażyńskiemu odznakę Srebrnego Wilka za zasługi dla skautingu. ZHP był wówczas jedną z czołowych organizacji członkowskich światowego ruchu skautowego.

Powołany w skład rządu RP 5 września 1939r. jako minister informacji, dr. Grażyński przeszedł z rządem do Rumunii. Następnie dotarł do Paryża, gdzie 9 października 1939r. działając jako przewodniczący ZHP z kolejnego wyboru na to stanowisko w Lublinie w maju 1939r. stworzył Naczelny Komitet Wykonawczy ZHP, przekształcony w Komitet Naczelny ZHP po ewakuacji z Francji do W. Brytanii. Dr. Grażyński jako kapitan rezeryw, został powołany do czynnej służby wojskowej 16 kwietnia 1940r.

Dr. M. Grażyński, Przewodniczący ZHP i hm A. Olbromski z przedstawicielami polskich władz państwowych i harcerzy witają lorda Baden-Powella, przybyłego do Gdyni w 1933 r. na wizytację obozów harcerskich.

 

Dr. Michał Grażyński, Przewodniczący ZHP, z grupą instruktorską w czasie Zjazdu w Enghien pod Paryżem,
2.2.1946

Dopiero po zawieszeniu broni dr. Grażyński wznowił działalność harcerską. Jako Przewodniczący ZHP z wyboru w 1939r. objął przewodnictwo Naczelnej Rady Harcerskiej i Naczelnictwem ZHP działającego poza granicami Kraju, które zostały utworzone w lutym 1946r. z przekształcenia plenum i prezydium Komitetu Naczelnego ZHP podczas zjazdu starszyzny harcerskiej reprezentującej wszystkie człony ZHP działające w czasie wojny w Kraju i na obczyźnie.

 

Wobec objęcia kierowniczej roli w nepodległościowym ugrupowaniu politycznym na emigracji, dr. Grażyński zrezygnował z funkcji Przewodniczącego ZHP działającego poza granicami Kraju w marcu 1951r. W listopadzie 1960r. złożył godność Przewodniczącego ZHP na ręce Naczelnej Rady Harcerskiej działającej poza granicami Kraju. (Posiadał dwa tytuły we władzach naczelnych ZHP działającym poza granicami Kraju).

 

Dr. Grażyński był odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Polonia Restituta, Krzyżem Virtuti Militari, Krzyżem Niepodległości z Mieczami, Krzyżem Walecznych i Krzyżem na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi. Zmarł 10 grudnia 1965r. w Londynie.

Źródło: W Harcerskiej Służbie 1946-1996, Juliusz L Englert, Jerzy Witting, Londyn 1997r.

 

Wrócić do strony "Nasi Instruktorzy"