Kominek – ROK POLSKI  -  TRADYCJE

(Kominek przygotowany na podstawie materiałów przesłanych przez phm Teresę Dzięgiel, Kanada 2009r)

Założenie wychowawcze: Polska jest bardzo bogata w tradycje religijne i ludowe. Czasami jedno łączy się z drugim. Obrzędy i zwyczaje kościelne i ludowe tworzą obraz narodu. Przekazując harcerkom i zuchom różne tradycje polskie przybliżamy im Polskę i pomagamy zrozumieć korzenie, z których wyrosły. Wybór piosenek można zmienić.

1. Płonie ognisko.

2. Już rozpalilo się ognisko

Wprowadzenie: Bogactwo Polski leży w jej historii i kulturze. Zapraszamy wszystkich do przypomnienia sobie tradycji i obrzędów polskich pod hasłem „Rok Polski w jednej godzinie”.

3. Płynie Wisła płynie

Rozpoczniemy Adwentem a zakończymy zabawą Andrzejkową. Adwent to okres oczekiwania na przyjście Chrystusa. To okres powagi i zadumy w którym zazwyczaj nie ma hucznych zabaw – ale czasami miłą niespodzianką  dla grzecznych dzieci jest... (wchodzi św. Mikołaj, może rozdać harcerkom i zuchom cukierki, albo komuś dać rózgę!). Podziękujemy św. Mikołajowi harcerską piosenką

4. Z miejsca na miejsce

Wieczór wigilijny rozpoczyna okres świąt Bożego Narodzenia. To najserdeczniejsze, najbardziej uczuciowe święto polskie. W wieczór wigilijny dzielimy się opłatkiem, który jest symbolem pokoju i miłości.

POKAZ – inscenizacja – Zastępowa odgrywa rolę matki przygotowującej dom do Wigilii. Reszta zastępu to jej „dzieci”. W ciągłym „dialogu” między Mamą a dziećmi przygotowują stół tradycyjnie nakryty białym obrusem a pod nim siano, stawiają talerzyk z opłatkami, dodatkowe nakrycie dla nieznanego gościa... (Patrz pomysły w dziale „Technika” w e-gazetce STO LAT nr. 7)

5. Wspólna kolęda: Wśród nocnej ciszy..., Bóg się rodzi.. – do wyboru

Kolędowanie rozpoczyna się  już w drugi dzień świąt i trwa do Nowego Roku. Gromadki młodzieży, często przebranej - z szopką lub gwiazdą, obchodzą domy, śpiewają kolędy, składąją życzenia na Nowy Rok i zbierają datki.

POKAZ – wchodzą  ze śpiewem osoby przebrane np. za Heroda, diabła, anioła - niosąc szopkę/gwiazdę:

6. Pląs/dowolny taniec: np.: Zielony Walczyk

7. Jak długo w sercach naszych

Okres przygotowania do świąt Zmartwychwstania Pana rozpoczyna się w Środę Popielcową. Na okres Wielkiego Postu staramy się pracować nad sobą, wstrzymujemy się od zabaw i uczestniczymy w rekolekcjach. W dawnej Polsce był zwyczaj wycinania w Środę Popielcową gałązek krzewów i wstawiania ich do naczynia z wodą. Gdy zazieleniły się na Palmową Niedzielę – przyozdabiano je i święcono w kościele. W Wielki Piątek często harcerstwo pełni służbę przy Grobie Pańskim. W Wielką Sobotę chodzimy do kościoła aby poświęcić koszyczek „święconkę” a wieczorem udajemy się na Mszę Rezurekcyjną.

Inscenizacja: Wprowadzić do koła tacę z palemką, barankiem, pisankami...

9. Złączeni Węzłem braterskiej miłości

Śmigus Dyngus – zabawa oblewania się wodą w drugi dzień świąt! Jak pisze Jędrzej Kitowicz: „Była to swawola powszechna w całym kraju, tak między pospólstwem jako też między dystyngowanymi. W poniedziałek wielkanocny mężczyźni oblewali wodą kobiety, w we wtorek kobiety mężczyzn. ”

10 . POKAZ: Krótka inscenizacja – obrazująca opis śmigusowej zabawy

                        Panieneczka mała rano dzisiaj wstała

                        śmigus dyngus, śmigus dyngus, bo się wody bała

11. Krajka    

12. Gdzie strumyk płynie z wolna....

Noc Świętojańska przypadająca w wigilię  Św. Jana Chrzciciela, 24 czerwca. W tę najkrótszą noc w roku tradycyjnie po zmroku rozpalało się nad rzeką ogniska. Zabawa toczyła się wkoło ogniska, chłopcy skakali przez ogień dając popisy zręczności i odwagi. Dziewczęta plotły wianki i puszczały je na płynącą wodę. Losy wianka miały wróżyć o powodzeniu w miłości.

13. PLĄS – dowolny

14. Hej bystra woda, bystra wodzicka...

15. Zachodzi słoneczko.....

Żniwa – to zbiór plonów, to najbardziej pracowity okres w życiu wsi. Radosnym obrzędem było zakończenie żniwa. Obrzęd ten nosi nazwę dożynek. Po zżęciu ostatnich kłosów  pleciono wieniec dożynkowy – bogato zdobiony kwiatami, owocami, wstążkami. Wieniec otrzymywała „przodownica” czyli żniwiarka, która przez cały czas przodowała w pracy. Wieniec wnoszono do domu gospodarza.

POKAZ;  harcerka w ludowym stroju , z wiązanką kłosów i kwiatów mówi:

Plon niesiemy, plon

W gospodarza dom.

Żeby dobrze plonowało,

Po sto korcy z kopy dało.

Plon niesiemy , plon

W gospodarza dom

Pieśń żniwna –– na melodię  „Płonie ognisko”

16. Wędrujemy (jak to miło wędrować z plecakiem)

W dniu 15 sierpnia przypada uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej  Marii Panny i święto Matki Boskiej Zielnej. Z obchodem tym kościelnym, łączy się w naszym kraju starodawny zwyczj święcenia ziół  i kwiatów polnych, a także dorodnych kłosów zbóż z ostatnich żniw. W tym dniu obchodzi się też Święto Żołnierza, na pamiątkę „Cudu nad Wisłą”, kiedy to 15 sierpnia 1920r. Wojski Polskie pod dwództwem Józefa Piłsudskiego zmusiło Armię Czerwoną do odwrotu na przedpolach Warszawy.

17. Nie noszą lampasów albo inna piosenka żołnierska.

18. Polskie Kwiaty

Świętem poświęconym pamięci zmarłych, jest Dzień  Zaduszny, w którym - tysiącami świateł płoną polskie cmentarze.

„Na naszym cichym cmentarzu pożółkły stare drzewa.

Zły wiatr listopadowy w zeschniętych liściach śpiewa.

Cichymi alejami snuje się tłum w żałobie.

Goreją jasne światła na każdym prawie grobie.

Pachną nieśmiertelniki, choina w wieńce zgięta,

Bo dzisiaj są Zaduszki, umarłych naszych święta”.

Ewa Szelburg-Zarembina

19. Deszcz jesienny deszcz

Andrzejki - To wieczór matrymonialnych wróżb dziewczęcych odprawianych w wigilię św. Andrzeja Apostoła, 29 listopada. W w dawnych czasach wielką wagę przypisywano snom. Według tradycji, jeśli dziewczyna pościła przez cały dzień i modliła się do św.Andrzeja, to w nocy z 29 na 30 listopada mógł się jej we śnie ukazać przyszły mąż. Popularnym zwyczajem jest lanie wosku i odgadywanie przyszłości z kształtu zastygłej masy woskowej.

ZABAWA   -  (gry andrzejkowe można znaleść w dziale „Technika” w e-gazetce STO LAT nr. 7)

20. Gdy już ciemna noc zapada

21. Do Ojczyzny

22. Po całej Polsce

GAWĘDA  – sugestie: przekazywanie tradycji następnemu pokoleniu, tożsamość narodowa na obczyźnie.

23. Już do odwrotu