Urodziła się 20-go stycznia 1925r. w Stepaniu, na Wołyniu. Dzieciństwo spędziła na osadzie wojskowej "Batory". Wspomina piękne czasy, spędzone wśród pól uprawnych, sadów, ogrodów, łąk i lasów. Szkołę powszechną ukończyła w Stepaniu i tam po raz pierwszy zetknęła się z harcerstwem. W 1938r. ukończyła pierwszą klasę gimnazjalną w Równem.
Wybuch II Wolny Światowej przerwał dalszą naukę. 10 lutego 1940r. wraz z rodziną została wywieziona do ZSRR i umieszczona w posiołku Miechlespunk, Wietrował, obłaść Wołogda. Pracowała z bratem i matką przy wyrębie lasu. (Matka płakała i narzekała, że musi powtarzać los swego pradziadka, uczestnika Powstania Styczniowego, zesłanego w 1863r. na daleką Syberię za akcję patriotyczną.) Pracowała też przy zwózce i spławie drewna, w tartaku i przy oczyszczaniu torów kolejowych ze zwałów śniegu.
Po tak zwanej amnestii, cała rodzina dotarła na południe Związku Radzieckiego. Ojciec i brat wstąpili do tworzącej się Armii Polskiej gen. W. Andersa w Tatiszczewie. Zofia z matką i siostrą dotarły do Uzbekistanu. Tam pracowała przy robocie ziemnej. W sierpniu 1942r. wraz z polskimi oddziałami wojskowymi Armii gen. W. Andersa przedostały się do Krasnowodzka, i przez Morze Kaspijskie do Pahlewi, Persja (obecnie Iran), a stamtąd przez Teheran do Indii.
W Indiach, w obozie dla rodzin polskich w Valivade, zaczęło się normalne życie, radosne życie, pełne przeżyć, doświadczeń i wspomnień oraz nauka i harcerstwo. Ukończyła gimnazjum i liceum humanistyczne. Dalsze studia administracyjne rozpoczęła w Bombaju. Należała do harcerstwa, ukończyła kursy dla drużynowych i kurs podharcmistrzowski. Prowadziła obozy, uczestniczyła w wycieczkach, biwakach i wędrówkach. Prowadziła drużynę harcerek im. Zofii Chrzanowskiej, składającą się z sierót, których rodzice zmarli w ZSRR. Należała do Kręgu Pracy, który odznaczał się białymi chustami. Mianowana podharcmistrzynią Rozkazem L.1 Rady ZHP na Wschodzie, 1 grudnia 1945r.
W
1947r. wyjechała z Indii do Anglii. Włączyła się w pracę harcerską Komendy
Harcerek w Wielkiej Brytanii, została hufcową hufca harcerek "Karpaty" i
przeprowadziła dwa obozy harcerek w Południowej Walii. Została mianowana
harcmistrzynią rozkazem Naczelniczki Harcerek L.3, z dnia 1 października 1951r.
Próbę przeprowadziły hm.R.P. Helena Grażyńska i hm. Elżbieta Andrzejowska.
Wyszła za mąż za Kazimierza Stohandel (oficera W.P., harcerza), i w 1952r. wyjechali na stały pobyt do Kanady. Osiedlili się w Toronto. Wyjeżdżając z Anglii została mianowana Komendantką Harcerek w Kanadzie rozkazem Naczelniczki Harcerek, L.2 z dnia 22 lutego 1952r.
W Kanadzie zaczął się nowy etap życia: szukanie pracy, uczęszczanie na kursy (j.angielski, administracja, księgowość i psychologia), urządzanie się. Praca harcerska pochłaniała dużo czasu i energii: organizacja jednostek, kształcenie zastępowych i drużynowych, zdobywanie zaufania parafii polskich i organizacji polonijnych, zdobywanie funduszy oraz przekonywanie rodziców o celowości i wartości harcerstwa. Osobiste kontakty wymagały stałych wyjazdów w rozległy teren.
Służba: Była drużynową, szczepową,
hufcową, komendantką kursów drużynowych, kursów-obozów podharcmistrzowskich,
wycieczek, wędrówek i wypraw, referentką kształcenia instruktorek,
przewodniczącą komisji prób na stopień przewodniczki i podharcmistrzyni oraz
komendantką wielu obozów harcerskich. Opracowała i dostarczyła jednostkom
harcerskim wiele programów, napisała wiele artykułów do pism harcerskich i prasy
polonijnej. Brała udział w światowych kursach-obozach podharcmistrzowskich i
harcmistrzowskich i światowych zlotach harcerstwa. Jest członkiem Komisji
Rewizyjnej Okręgu, Archiwum Harcerskiego Kanady i Komisji Historycznej Zarządu
Okręgu.
|
Oto kilka ważniejszych funkcji i czynności: Komendantka Chorągwi (1952-1958, 1973-1976) Komendantka Zlotu Harcerek 1976 w Kanadzie "Kaszuby 1976" Hufcowa Hufca "Watra" w Ontario i kierowniczka stanicy "Bucze” (1978-1980) Przewodnicząca Zarządu Okręgu (1978 - 1984) Członek Naczelnictwa (1985 - 1992) Wiceprzewodnicząca ZHP pgK (1992 - 1996) Kierowniczka Stanicy Harcerek "Bucze" na Kaszubach (1997 - 2006) Uczestniczyła w 13 Naczelnych Radach (1952,1955, 1956, 1958, 1962, 1964, 1967,1972, 1974, 1988, 1990, 1992,1994 ,1998) Uczestniczyła w 8 Zjazdach Ogólnych (1970, 1976, 1982, 1998, 1994, (przewodniczyła Zjazdowi) 1996, 2008.
Praca zawodowa: księgarnia, biuro księgowych przysięgłych (audit), własne biuro usług księgowości. Praca społeczna: Przewodnicząca Komisji Rewizyjnej Kongresu Polonii Kanadyjskiej. 4 lata. Skarbnik i sekretarz Funduszu Wieczystego Milenium - 6 lat. Komitet Budowy kościoła, przy nowo tworzącej się parafii Matki Boskiej Królowej Polski w Scarborough - cel zbieranie funduszy. Koło S.P.K., Będąc na Kaszubach włączyła się do Parafii Polskiej w Wilnie, w akcję Wilno Heritage Society i do lokalnego klubu ogrodniczego. |
Obecnie jest na emeryturze i mieszka w lesie nad jeziorem w miejscowości "Kaszuby", niedaleko od Barry's Bay. Są to rozległe rejony, gdzie panuje kultura kaszubska, bowiem w 1863 roku przybyli tu Polacy z terenów Kaszub - Pomorze, okupowanych w owym czasie przez Prusaków i z terenów Południowej Polski, będących pod zaborem austriackim. Panuje tu specyficzna atmosfera angielska, polska i kaszubska. Ludność zachowała zwyczaje, tradycje i język kaszubski oraz swoją kulturę.
Zofia, w domku nad jeziorem, pracuje nadal nad uporządkowaniem materiałów w Archiwum Harcerskim Kanady, zbiera materiały i dokumenty, oraz opracowuje paragrafy do Historii Harcerstwa w Kanadzie.